Việt Nam đối mặt với chiến tranh tiền tệ?

Ngân hàng trung ương của Việt Nam đã phá giá VND hai lần trong nửa đầu năm nay

Động thái phá giá tiền tệ của Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc đã gây chấn động cho các thị trường tài chính thế giới trong 24 tiếng qua.

Đồng nhân dân tệ đã được điều chỉnh tỷ giá tham chiếu so với USD xuống 1,9% hôm 11/8, trước khi tiếp tục giảm thêm 1,6% ngày 12/8.

Nhiều hãng tin tài chính lớn như Financial Times, Bloomberg, cho rằng hành động của Bắc Kinh đang châm ngòi cho một ‘cuộc chiến tiền tệ’ trong khu vực, khi hàng loạt các quốc gia châu Á bất ngờ phải đối mặt với áp lực phá giá tiền tệ để giữ tính cạnh tranh tại các thị trường xuất khẩu.

Động thái của Trung Quốc được cho là bước đi nhằm tạo tiền đề cho phép các tác nhân thị trường đóng vai trò lớn hơn trong việc xác định tỷ giá hối đoái.

Bất lợi cho Việt Nam

Sáng 12/8, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ra thông báo điều chỉnh nâng biên độ tỷ giá USD/VND lên gấp đôi, từ 1% lên 2%.

Điều này đồng nghĩa với việc giá mua bán USD của các ngân hàng có thể biến động trong phạm vi từ 21.240 đồng đến 22.106 đồng.

Ngân hàng trung ương của Việt Nam giải thích động thái này là nhằm đảm bảo tính linh hoạt cho tỷ giá trước các tác động của thị trường quốc tế và đảm bảo cho khả năng cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam.

“Với đặc thù Trung Quốc là đối tác chiếm tỷ trọng thương mại lớn của Việt Nam thì việc điều chỉnh tỷ giá đồng nhân dân tệ sẽ có tác động bất lợi tới nền kinh tế Việt Nam”, thông cáo viết.

Kết thúc phiên giao dịch sáng 12/8, chỉ số VN-Index dừng lại ở mức 604,24 điểm, giảm 8,81 điểm (-1,44%).

Trả lời BBC ngày 12/8, ông Vũ Thanh Phong, một chuyên gia chứng khoán trong nước, cho biết “tình hình hiện tại không tích cực cho lắm”.

Ông cho biết thị trường đã diễn biến xấu kể từ khi đàm phán Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương tại Hawaii không mang lại kết quả như kỳ vọng.

“Tuy nhiên việc ngân hàng trung ương Trung Quốc phá giá nhân dân tệ ngày hôm qua đã khiến thị trường bị bất ngờ”, ông nói.

“Điều này gây ảnh hưởng mạnh mẽ đến Việt Nam cũng như thế giới, nhất là về mặt kinh tế.”

“Về mặt nhập khẩu, Việt Nam vẫn chưa giải quyết được vấn đề nhập siêu với Trung Quốc, và nếu đồng nhân dân tệ tiếp tục yếu hơn thì trong tương lai vấn đề nhập siêu sẽ nghiêm trọng hơn nữa.”

“12 năm trước Việt Nam là thị trường xuất khẩu lớn thứ 15 của họ, tính đến quý 1 năm nay thì Việt Nam đã là thị trường xuất khẩu lớn thứ 7 của Trung Quốc và đây là điều rất đáng lo ngại,” ông nói.

‘Không ngờ trước’

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trước đó đã thông báo sẽ không điều chỉnh tỷ giá VND nhiều hơn 2% trong năm nay.

Tuy nhiên, theo ông Phong, cơ quan này đã “không tính được hết biến động tỷ giá trong năm nay”.

“Sự tăng giá của đồng đôla đã khiến Ngân hàng Nhà nước Việt Nam dùng hết 2% trong nửa năm đầu”, ông nói.

“Hôm qua thì việc Trung Quốc phá giá đồng nhân dân tệ tiếp tục nằm ngoài dự kiến của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam”.

“Trong điều kiện tỷ giá biến động quá mạnh này, nếu tiếp tục bảo vệ tỷ giá tiền đồng thì cái giá phải trả rất lớn và cụ thể là dự trữ ngoại hối sẽ bị tiêu tốn”, ông nói.

“Nếu Ngân hàng Nhà nước cố giữ giá trị tiền đồng thì năm sau sẽ có biến động rất mạnh về tỷ giá.”

“Việc Trung Quốc phá giá tiền tệ nằm ngoài dự đoán chủ quan của Việt Nam cũng như thế giới và việc không giữ cam kết 2% đầu năm hoàn toàn có thể chấp nhận được.”

Nhận định về điều mà các báo nước ngoài gọi là nguy cơ xảy ra chiến tranh tiền tệ trong khu vực, giới chuyên gia cho rằng những yếu tố làm xảy ra chiến tranh tiền tệ hiện nay “có thể nhiều hơn những năm trước.”

Ai được, ai mất khi TQ phá giá tiền?

Hôm thứ Tư, ngân hàng trung ương Trung Quốc hạ mức “trung bình chính thức” của đồng nhân dân tệ xuống 1,6%, một đô la Mỹ ăn 6,3306 nhân dân tệ.

Mức trung bình là tỷ giá hối đoái mang tính định hướng, trên cơ sở đó việc mua bán có thể tăng hoặc giảm 2% trong ngày giao dịch.

Cho tới hôm thứ Ba, tỷ giá này chỉ duy nhất do Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) xác định.

Nay, tỷ giá hối đoái sẽ được dựa trên những diễn biến thị trường toàn cầu qua đêm và về việc đồng nhân dân tệ vào lúc đóng cửa ở phiên giao dịch trước được mua bán với giá nào.

PBOC, vốn nói việc điều chỉnh giá xuống 1,9% hôm thứ Ba là lần điều chỉnh ‘một lần rồi thôi’, đã tìm cách trấn an các thị trường tài chính hôm thứ Tư.

“Nhìn vào tình hình kinh tế quốc tế và quốc nội, hiện không có cơ sở gì để nói là đồng nhân dân tệ sẽ xuống giá trong thời gian dài,” PBOC nói trong một tuyên bố.

Được và mất

Tuy việc phá giá khiến các thị trường quốc tế chấn động, nhưng việc xuống giá với tổng cộng hơn 3% chưa có tác động lớn gì cho hầu hết các công ty.

Nhưng việc xuống giá thêm nữa có lẽ sẽ thay đổi số phận của một số doanh nghiệp trong và ngoài Trung Quốc. Dưới đây là một số loại đối tượng có thể thua hoặc thắng trong tình thế đó:

Thắng

  • Các nhà xuất khẩu Trung Quốc, nhất là các công ty may mặc và xe hơi, sẽ được tăng sức cạnh tranh.
  • Các nhà bán lẻ nước ngoài sẽ có nguồn cung cấp hàng từ Trung Quốc với mức giá rẻ hơn; các công ty có sử dụng dịch vụ , sản phẩm, bộ phận thiết bị Trung Quốc cũng trong tình thế tương tự.
  • Du khách nước ngoài tới Trung Quốc được lợi khi đổi tiền sang đồng nhân dân tệ.

Thua

  • Các công ty Trung Quốc có các khoản nợ bằng ngoại tệ sẽ phải trả lãi nhiều hơn, nhất là các công ty bất động sản và các phương tiện chính quyền địa phương đi thuê mua.
  • Các hãng hàng không Trung Quốc đang nợ bằng ngoại tệ và phải chi trả rất nhiều tiền để mua nhiên liệu bằng đồng đô la Mỹ.
  • Các nhà xuất khẩu hàng vào Trung Quốc, nhất là các mặt hàng xa xỉ, bởi hàng sẽ trở nên đắt đỏ hơn đối với khách hàng Trung Quốc.

Vì sao TQ phá giá đồng nhân dân tệ?

Đồng nhân dân tệ của Trung Quốc vào hôm thứ Ba xuống mức thấp nhất trong gần ba năm qua.

Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) quyết định nhanh chóng sau khi kết quả kinh tế yếu kém được đưa ra hồi cuối tuần rồi.

Với mức giảm 1,9%, PBOC nói đây là bước đi trước nhằm hướng tới cải cách tiền tệ.

Nhưng thời điểm phá giá khiến một số người cho rằng Trung Quốc đang nỗ lực hỗ trợ cho các nhà xuất khẩu nước này.

Hồi tháng Bảy, xuất khẩu bất ngờ giảm 8%, chiếm phần lớn trong nền kinh tế Trung Quốc.

Gần đây, Bắc Kinh đã cố giữ đồng nhân dân tệ để người dân trong nước có thể mua hàng hóa nhiều hơn và các công ty Trung Quốc có thể đầu tư ra nước ngoài một cách dễ dàng hơn. Nay, việc thay đổi chính sách rất có thể sẽ đem đến những nguy cơ.

Với các nhà đầu tư, câu hỏi là liệu giờ là lúc nên bán hay nên giữ đồng nhân dân tệ.

Tuy nhiên, ảnh hưởng của việc phá giá đồng nhân dân tệ không chỉ giới hạn trong phạm vi nền kinh tế Trung Quốc, theo bình luận của chủ biên kinh tế BBC, Robert Peston dưới đây.

Robert Peston, Chủ biên kinh tế BBC

Các nhà đầu tư thế giới lâu nay bị ám ảnh với chuyện khi nào Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ (Fed) sẽ kết thúc kỷ nguyên áp mức lãi suất gần như bằng không, trong lúc kinh tế Mỹ đã gần như trở lại bình thường.

Thế nhưng có lẽ họ đang nhìn không đúng chỗ, nếu xét tới việc điều gì có ảnh hưởng tới dòng vốn và hoạt động kinh tế xuyên quốc gia.

Bởi quyết định của PBOC phá giá đồng nhân dân tệ 1,9% sẽ có tác động toàn cầu, cả trong thời gian ngắn hạn, trung hạn và dài hạn.

Ngay lập tức, quyết định trên làm tăng tính cạnh tranh của hàng xuất khẩu của Trung Quốc vào thời điểm nền kinh tế nước này đang tăng ở mức chậm nhất kể từ sáu năm qua, và khi mà nhiều kinh tế gia sợ rằng việc chững lại sẽ trở thành vấn đề đau đớn, cấp bách cần xử lý.

Việc phá giá đồng nhân dân tệ sẽ gợi lại những quan ngại rằng vẫn còn rất lâu nữa Bắc Kinh mới làm mới nền kinh tế để tạo sự tăng trưởng cân bằng hơn, dựa trên những nhu cầu tiêu thụ nội địa mạnh mẽ hơn.

Sự suy yếu của đồng tiền tệ nước này cũng sẽ khiến Fed bị chú ý.

Trên thực tế là Trung Quốc đang xuất cảng tình trạng giảm phát sang Hoa Kỳ.

Nói cách khác, với các nhà sản xuất và xuất khẩu Hoa Kỳ thì Bắc Kinh đã thắt chặt chính sách tiền tệ.

Về trung hạn, Trung Quốc sẽ lại nêu quan ngại về chuyện cạnh tranh thương mại không công bằng.

Không ai nghi ngờ gì, các ứng viên chạy đua chức tổng thống Hoa Kỳ, nhất là phía đảng Cộng hòa, sẽ than phiền nhiều hơn về việc Trung Quốc nỗ lực tái xác lập thị phần xuất khẩu nhằm chặn mức ảnh hưởng của tình trạng đi xuống không thể tránh khỏi của nền kinh tế Trung Quốc.

Về dài hạn, hiện chưa rõ việc phá giá tiền tệ có ảnh hưởng ra sao tới tham vọng của Trung Quốc trong việc muốn đưa đồng nhân dân tệ trở thành một loại tiền tệ dự trữ, được hiểu theo định nghĩa của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

Các kinh tế gia của IMF và các quan chức tại các ngân hàng trung ương, là những người có quyền điều chỉnh quy chế của các loại tiền tệ dự trữ, sẽ cân nhắc xem liệu việc một ngân hàng trung ương như PBOC buộc phá giá hoặc định giá lại tiền tệ có làm sai lệch đi hoạt động của thị trường tự do hay không.

PBOC đang nói rằng việc làm đồng nhân dân tệ suy yếu là bước đi nhằm tiến tới việc có tỷ giá hối đoái được thị trường tự điều tiết mạnh mẽ hơn.

Với những áp lực thị trường trong những tuần vừa qua, thực tế cho thấy những lỗ hổng trong nền kinh tế Trung Quốc đã ngày càng lộ rõ hơn.

Để lại ý kiến của bạn

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d người thích bài này: