http://www.nguoi-viet.com/absolutenm2/templates/viewarticlesNVO.aspx?articleid=187939&zoneid=1#.U3IYSyhLqqk
Monday, May 12, 2014 6:35:23 PM
BẮC KINH (NV) .- Tổng bí thư đảng CSVN, ông Nguyễn Phú Trọng bị Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình từ chối lời đề nghị gặp gỡ, mà qua đó ông Trọng hy vọng Bắc Kinh rút dàn khoan dầu ra khỏi khu vực đặc quyền kinh tế của Việt Nam.
 |
|
Hai tàu Hải giám Trung quốc tấn công và xịt nước tàu Kiểm ngư của Việt Nam ngày 12 tháng 5 năm 2014. (Hình Tuổi Trẻ cắt từ video clip của Cảnh sát Biển) |
Đây là điều được báo New York Times tiết lộ hôm Thứ Hai, viện dẫn một nguồn tin ngoại giao dấu tên vì không muốn làm bực mình nhà cầm quyền Trung Quốc.
Bài báo có tựa đề ‘China and Vietnam at Impasse Over Drilling Rig in South China Sea’ của ký giả Keith Bradsher hôm 12 tháng Năm, viết rằng: “ Lãnh đạo đảng CSVN (ông Nguyễn Phú Trọng) đã đề nghị đến Bắc Kinh để thảo luận với chủ tịch Tập Cận Bình nhưng lời đề nghị bị từ chối.”
Giới ngoại giao tại Bắc Kinh cho hay họ không thấy có những cuộc thảo luận đáng kể nào giữa Việt Nam và Trung Quốc. Tuy nhiên, bà Hua Chunying (Hoa Xuân Oánh) phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Trung Quốc cho hay trong cuộc họp báo ngày Thứ Hai, 12 tháng 5, rằng, ‘Trung Quốc và Việt Nam, tuần lễ vừa qua, giữa hai nước đã có 14 cuộc “trao đổi” liên quan tới dàn khoan HD 981,’ nhưng không cho biết chi tiết nội dung.
Tuần trước báo chí Việt Nam đưa tin ngoại trưởng Việt Nam Phạm Bình Minh gọi điện thoại cho Dương Khiết Trì, Ủy viên Quốc vụ viện Trung Quốc đặc trách ngoại giao. Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam Hồ Xuân Sơn cũng nói chuyện với người đồng cấp của Trung Quốc Lưu Chấn Dân. Báo chí của cả hai bên loan tin bên nào cũng trình bày vấn đề theo quan điểm của mình.
Việc Trung Quốc đưa dàn khoan khổng lồ chi phí mỗi ngày hoạt động rất lớn tới khoan tìm ở một vị trí mà các chuyên viên quốc tế cho rằng không có bao nhiêu tiềm năng dầu khí, như vậy lỗ chắc chắn hơn có lời. Như vậy, chủ đích của Bắc Kinh là chính trị, muốn dùng dàn khoan HD981 đi vòng quanh để lấn dần trong chủ trương muốn cướp cả Biển Đông.
Dư luận quốc tế đặc biệt theo dõi các diễn biến trên biển giữa Việt Nam và Trung quốc và người ta biết rằng Hà Nội muốn dùng đường lối ngoại giao để giải quyết vấn đề. Giữa hai nước, được mô tả là có quan hệ tốt đẹp nhiều mặt những năm gần đây, cho tới khi dàn khoan HD981 xuất hiện làm nổi sóng dư luận.
Hồi năm 2011, khi Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đến Bắc Kinh, Việt Nam và Trung Quốc ký thỏa hiệp nhiều điểm trong đó hai bên đồng ý giải quyết các tranh chấp trên biển “dễ trước, khó sau” và qua các cuộc đàm phán hòa bình, tránh dùng võ lức để giải quyết xung đột. Năm ngoái, khi ông chủ tịch nước Trương Tấn Sang tới Bắc Kinh, một bản thông cáo chung giữa hai bên cũng lập lại những cam kết cũ.
Đột nhiên, ngày 7 tháng 5, 2014, Phó tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh Cảnh Sát biển Việt Nam, ông Ngô Ngọc Thu, trong cuộc họp báo quốc tế ở Hà Nội, tố cáo Trung Quốc đưa dàn khoan HD981 tới vùng biển Việt Nam khoan tìm dầu khí ngoài khơi tỉnh Quảng Ngãi, tại khu vực Việt Nam gọi là lô 143 trên bản đồ phân lô dầu khí. Phía Việt Nam đưa một số tàu Cảnh Sát Biển và Kiểm ngư tới ngăn cản thì bị một lực lượng tàu Trung quốc đông gấp nhiều lần lại lớn hơn cản trở, xịt vòi rồng và đâm hư hại một số tàu, 6 kiểm ngư viên bị thương cho các vụ việc xảy ra các ngày mùng 3 và mùng 4 tháng 5 năm 2014.
Những ngày kế tiếp cho đến nay, lực lượng hai bên vẫn đối đầu với nhau với các tin tức căng thẳng tiếp diễn ngày đêm. Vị trí dàn khoan Trung Quốc loan báo cách đảo Tri Tôn của quần đảo Hoàng sa khoảng 20 hải lý và cách đảo Phú Quý khoảng 119 hải lý nhưng nằm hoàn toàn trong phạm vi đặc quyền kinh tế 200 hải lý của Việt Nam theo Công Ước Quốc Tế về Luật Biển (UNCLOS) mà cả Việt Nam và Trung Quốc đều là thành viên ký cam kết công nhận.
* Đấu ‘vòi rồng’ quanh dàn khoan HD 981
Theo báo Tuổi Trẻ tường thuật hôm Thứ Hai, 12 tháng 5, từ một viên chức Cảnh Sát Biển, lần đầu tiên người ta thấy có tin về “một trận đấu vòi rồng dữ dội giữa một tàu kiểm ngư Việt Nam và 15 tàu hải giám, hải cảnh Trung Quốc đã diễn ra tại khu vực Trung Quốc hạ đặt giàn khoan trái phép trên vùng biển của Việt Nam.”
Vụ này xảy ra khoảng 7 giờ 30 sáng ngày Thứ Hai 12 tháng 5 mà tờ Tuổi Trẻ nói rằng “Trước sự manh động của tàu Trung Quốc, thuyền trưởng tàu kiểm ngư của ta đã quyết định sử dụng súng bắn nước để đáp trả lại những tàu hải giám và hải cảnh của Trung Quốc. Hai thuyền viên trên tàu đã dũng cảm đứng ra mũi tàu xịt vòi rồng để cản phá tàu Trung Quốc. Chỉ sau 5 phút liên đội tàu Trung Quốc đã bị vỡ đội hình và không còn tấn công tới tấp như trước.”
Báo New York Times cho hay ông đại tá Phạm Quang Oánh, tư lệnh phó chính trị của Cảnh Sát Biển Việt Nam là người đưa tin cho biết như vậy.
 |
|
Bản đồ tranh chấp với hai điểm nóng trên Biển Đông, tại phía nam quần đảo Hoàng Sa và ở bãi cạn Scarborough. (Hình: NYT) |
* Giải pháp ngoại giao ‘bế tắc’
Trong khi Philippines đã chọn giải pháp kiện Trung quốc ra tòa án quốc tế để chống lại các hành động ngang ngược của Trung Quốc ở khu vực bãi cạn Scarborough và nơi khác trên Biển Đông, tức chống cái tuyên bố “Lưỡi Bò” của Bắc Kinh, Việt Nam chỉ theo dõi tình hình và chỉ ủng hộ ngầm quyết định của Philippines, ngoài mặt chính thức thì không lộ ra ý kiến hay quan điểm gì.
Tại Việt Nam cũng từng có một số cuộc tranh luận giữa một số chuyên viên học giả và viên chức nhà nước xem có nên đi theo hướng Philippines hay không. Mới đây, lại có người thúc hối nên kiện. Tuy Việt Nam có lực lượng quân sự vừa nhỏ và yếu không thể so sánh được với Trung Quốc về mọi mặt, nhưng những năm gần đây đã cố gắng cải tiến cả không quân và hải quân. Nếu xảy ra chiến tranh, dù trên cơ thì Trung Quốc cũng không phải không thiệt hại nghiêm trọng.
Theo ý kiến của ông Minxin Pei (Bùi Mẫn Hân), một chuyên viên về Trung Quốc tại Trung tâm Nghiên Cứu Chiến lược Quốc tế ‘Keck Center for International and Strategic Studies’ của đại học Claremont McKenna College (California) viết trên tạp chí tài chính Fortune thì, có thể tiến đến một giải pháp chính trị qua kênh ngoại giao tạm thời trong ngắn hạn.
Cả Bắc Kinh cũng như Hà Nội đều cố tìm một giải pháp giải quyết tranh chấp giữ được thể diện. Trung Quốc sẽ áp lực Việt Nam từ bỏ đòi hỏi chủ quyền để đổi lại, được hưởng một vài sự nhân nhượng nhỏ bé, chẳng hạn, cho chia phần với tỉ lệ nhỏ trong quyền khai thác dầu khí sẽ thăm dò và khai thác trong tương lai.
Hiện còn quá sớm để nhìn thấy các ước đoán của ông Minxin Pei có đúng hay không. Nhưng tại Bắc Kinh, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh dọa hôm Thứ Hai rằng “Việt Nam sẽ không thành công nếu áp lực với Trung Quốc”.
Khi đến dự Hội nghị thưởng đỉnh ASEAN tại Miến Điện cuối tuần qua, Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng tố cáo Trung Quốc đưa dàn khoan tới vùng biển đặc quyền kinh tế của Việt Nam là “nguy hiểm và đặc biệt nghiêm trọng”. Tuy nhiên, ông đã không thuyết phục được cả tổ chức này ra một bản tuyên bố kết án Bắc Kinh, mà chỉ có một lời tuyên bố kêu gọi các bên “kềm chế”. (TN)
China and Vietnam at Impasse Over Rig in South China Sea
Tensions rose in the South China Sea in the dispute between Vietnam and China over maritime rights as each country accused the other of escalating the situation.
HONG KONG — China and Vietnam appear to have reached at least a temporary impasse over a giant drilling rig sent by a state-controlled Chinese oil company to a site in the South China Sea between the Vietnamese coastline and a cluster of disputed islands, as the confrontation has continued to raise thorny issues of international law.
Col. Pham Quang Oanh, deputy chairman of the political department of Vietnam’s Coast Guard, said that as many as 15 Chinese ships had sprayed a Vietnamese vessel at the site with water cannons on Monday. He denied a report in Vietnamese news media that the vessel had used water cannons to fire back.
Over the weekend, Prime Minister Nguyen Tan Dung of Vietnam asked fellow leaders of the Association of Southeast Asian Nations at a summit meeting for support in confronting China. But the government of Myanmar, the host of the meeting, issued only an oblique statement on Monday expressing “serious concern” over the developments in the South China Sea, without mentioning China by name.
Territorial Disputes in the Waters Near China
China has recently increased its pursuit of territorial claims in nearby seas, leading to tense exchanges with neighboring countries. A map of some of the most notable disputes.
Hua Chunying, spokeswoman for the Chinese Foreign Ministry, said at a briefing on Monday that China and Vietnam had “14 communications” last week concerning the oil rig, and that they were continuing to communicate about it. She was not specific about what was said, or what the basis of the communications had been.
Diplomats in Beijing said they knew of no substantive talks between China and Vietnam. A senior diplomat, who declined to be named for fear of alienating the Chinese, said he understood that the head of the Communist Party in Vietnam had offered to visit Beijing to speak with President Xi Jinping, but the overture had been rejected.
China’s confrontation with Vietnam is drawing particular attention around the region because Vietnam had been following a diplomatic path meant to head off such problems.
Vietnam and China reached bilateral understandings in 2011 and again last year on a framework for discussing maritime issues so that they would not turn into confrontations. The two countries have also reached agreements on their shared land border and on maritime rights in the Gulf of Tonkin.
By contrast, other countries in the region, notably the Philippines with backing from the United States, have strongly resisted engaging in bilateral talks with China out of concern that they would be bullied by Beijing. They sought multilateral talks instead.
The Philippines has also begun a legal case against China before a United Nations tribunal, seeking arbitration of territorial claims in the South China Sea under the United Nations Convention on the Law of the Sea. China is a signatory to the convention, although it has not approved a side agreement accepting mandatory binding arbitration of disputes.
China has ignored the Philippine case, refusing even to send lawyers to argue its side.
Officials and scholars in Vietnam have been debating for at least a year whether Vietnam should also demand arbitration under the Law of the Sea convention. Peter Dutton, the director of the China Maritime Studies Institute at the United States Naval War College, said that seeking arbitration could help Vietnam offset the weight of China’s greater military power, and that it would complement other steps Vietnam may take.
“The Philippines used the law to try to equalize their situation,” he said. “The question for Vietnam is whether they feel the need to use the law to add to their dispute resolution” efforts.
Jerome Cohen, a longtime specialist in Chinese legal issues who is now a law professor at New York University, said that Vietnam had understandably been less quick than the Philippines to mount a direct legal challenge to Beijing. Unlike the Philippines, Vietnam is not shielded from China’s army by the sea, and Vietnam has no comprehensive defense agreement with the United States.
“They have a lot of reasons not to be as bold as the Philippines,” Mr. Cohen said.
David Zweig, the director of the Center on China’s Transnational Relations at the Hong Kong University of Science and Technology, said that China’s tough stance now toward Vietnam could imperil Chinese diplomatic goals elsewhere in the region.
“If China can’t work with Vietnam after a bilateral agreement, how are they going to persuade anyone to agree to bilateral agreements over multilateral agreements?” he said.
Mr. Zweig said that China’s assertive stance could also backfire if it prompts Southeast Asian nations to embrace President Obama’s strategic shift of American policy toward Asia. “All of these actions reinforce the countries of Southeast Asia to welcome the pivot,” he said.
Jane Perlez contributed reporting from Beijing, Thomas Fuller from Bangkok, and Chau Doan from Hanoi, Vietnam.
A version of this article appears in print on May 13, 2014, on page A3 of the New York edition with the headline: China and Vietnam at Impasse Over Rig in South China Sea.
______________________
Vietnam Fails to Rally Partners in China Dispute
HANOI, Vietnam — Vietnam’s prime minister, Nguyen Tan Dung, accused China on Sunday of “dangerous and serious violations” in a territorial dispute that has raised anger toward China here to the highest levels in years.
Mr. Dung’s comments, which were carried in the Vietnamese state news media, were addressed to leaders of Southeast Asian countries attending a summit meeting in Myanmar. It was his strongest statement since China towed a huge oil rig into disputed waters off the coast of Vietnam this month.
“This extremely dangerous action has been directly endangering peace, stability, security, and marine safety,” Mr. Dung was quoted as saying, adding that Vietnam had acted with “utmost restraint.”
Mr. Dung’s comments were uncharacteristically spirited for the typically anodyne meetings of the 10-country Association of Southeast Asian Nations, but they failed to produce collective criticism of China. The leaders, who work by consensus, did not mention the dispute in their final statement on Sunday. Myanmar then released a statement after the meeting was over that expressed “serious concerns over the ongoing developments in the South China Sea,” but did not mention China. It called for self-restraint and the resolution of disputes by peaceful means.
The group’s refusal to weigh in appeared to be a victory for China and underlines how there does not yet appear to be a willingness or ability to address the territorial disputes in the South China Sea collectively. At least five nations claim islands in the sea, a major shipping lane and potential flash point as China becomes more assertive and hungry for resources.
Murray Hiebert, an expert on Southeast Asia at the Center for Strategic and International Studies in Washington, said Vietnam and the Philippines, another vocal critic of Chinese maritime claims in the South China Sea, “clearly wanted something a lot stronger” out of the meeting.
The Association of Southeast Asian Nations, or Asean, has been unable in recent years to reach a common position on the South China Sea even as China’s claims have reached more than 1,000 miles southward from the Chinese mainland. A summit meeting in Cambodia two years ago failed to produce a final statement because leaders quarreled over the issue.
China is the region’s largest trade partner, and countries like Cambodia and Laos are large recipients of its aid.
“Within Asean, you have countries that really don’t want to rock the boat,” Mr. Hiebert said. “They are playing it pretty much down the middle.”
Foreign ministers at the meeting in Myanmar issued an oblique statement on Saturday citing “serious concerns over the ongoing developments in the South China Sea,” but did not mention China by name.
Several hundred protesters demonstrated peacefully outside the Chinese Embassy in Hanoi on Sunday, and Vietnam’s authoritarian government took the rare step of permitting journalists from the state-controlled news media to cover the protest. Signs displayed slogans like “Denounce the Chinese Invasion.”
“We don’t have a problem with Chinese people or their culture, but we resent their government conspiring against us,” Nguyen Xuan Pham, a literary critic, said as the protest swelled in a public park across from the embassy and a military museum.
China towed the oil rig earlier this month to waters near the Paracel Islands, which China controls and Vietnam claims.
Map: Territorial Disputes in the Waters Near China
China’s state-controlled Xinhua news agency said Sunday that the oil rig was “completely within” China’s territorial waters. The rig is 140 miles off the coast of Vietnam, and about 17 miles from a small island claimed by both countries.
The maritime standoff with China, which has controlled the islands since 1974, has been widely discussed both in Vietnam’s state-controlled news media and on Facebook, which is very popular among the country’s urban middle class.
China is one of Vietnam’s major trading partners, and both countries have nominally socialist one-party governments. But Vietnamese officials sometimes appeal to anti-China sentiments here that are never far from the surface and rooted in a history of conflict between the countries.
The Vietnamese government is balancing a desire to appear strong against China with the fear that anti-China sentiment could unite disgruntled citizens who have festering grievances over land grabs, religious persecution and other social issues.
Protesters on Sunday presumed to be plainclothes agents occasionally shoved and yelled at other protesters, but most uniformed security personnel sat nearby and did not interfere.
Many at the protest were adamant that China remove its oil rig, known as HD-981, from the disputed waters, but some also criticized Vietnam’s handling of the dispute, saying the government should be more assertive. The Foreign Ministry has not issued any statements about the dispute on its website since Wednesday, when it held a high-profile news briefing featuring senior officials and the chief executive of PetroVietnam, the state oil and gas monopoly.
“Vietnam’s top leaders should call a news conference, and top leaders should clearly demonstrate their attitude so that the Vietnamese people can know what they are thinking,” said Lan Le, 40, a fashion designer in Hanoi. She spoke before the prime minister’s comments were published.
Tuong Vu, an expert on modern Vietnamese history and politics at the University of Oregon, said Vietnam’s ruling Communist Party was broadly divided between a conservative faction loyal to China and another that advocates systemic economic reforms and strengthened ties with the United States and other Western countries. He said there would be fierce debate within the party about how to respond to China’s action, fueled by concerns about the long-term economic and political implications of the standoff.
The pro-China faction has held the upper hand since the 1990s, Mr. Vu added, and it would prefer to negotiate a solution to the current impasse through diplomatic back channels rather than by criticizing China too directly. That is partly out of fear that further escalation would do more damage to the bilateral relationship and possibly embolden domestic criticism of the government.
“They’ll just let the issue quiet down slowly and try to gradually return to the status quo,” Mr. Vu said. “But who knows? In the next week, the protests may occur on a much larger scale, and things may take a different direction.”
DIỄN ĐÀN CỦA CHÚNG TA 
Một suy nghĩ về “New York Times: Tập Cận Bình từ chối tiếp TBT Nguyễn Phú Trọng”